Normal Doğum ve Yapılması Gerekenler

Normal Doğum ve Yapılması Gerekenler

Normal Doğum ve Yapmanız Gerekenler

Doğum bebeğinizin ve sizden, bebeğinize gerekli besinleri ulaştıran plasentanın, vaginal bölgeden dışarı çıkması şeklinde tamamlanan bir süreçtir. Bu süreç toplam üç EVRE’den oluşur. Bu bölümde normal doğumda olan değişimler ve doğum aşamasında sizden yapılması beklenenler anlatılacaktır.

EVRELER

1. EVRE:

Dilatasyon (genişleme): I. evre rahim ağzının açılma dönemidir. Ağrıların başlamasından rahim ağzının (serviks) tamamen açılmasına kadar geçen süre olarak tarif edilir. Bu evre iki aşamada ilerler: Latent faz ve Aktif Faz.

Latent faz: Serviksin 3 – 4 cm açılmasına kadar olan süredir. Bu süre daha önce doğum yapmamışlarda uzun sürebilir (20 saate kadar), daha önce doğum yapmışlarda ise genelde kısa süren bir dönemdir (3 – 4 saat). Bu dönemde epidural kateter takılır fakat sancıların etkisini azaltmamak için ağrı kesici ilaçlar yapılmaz.

Aktif Faz: Rahim ağzı açıklığının 4 cm’den tam açıklığa kadar geçen süresidir. Bu dönem ağrılı bir süreçtir ve epidural kateterden ilaç yapılır. Daha önce doğum yapmamış kadınlarda 4 -5 saat civarında sürerken, doğum yapmış kadınlarda daha kısa sürelidir.

2. EVRE:

Serviksin tam açıklığından bebeğin doğduğu aşamaya kadar olan dönemdir. Ağrıların şiddeti daha da artar. Bu dönemde annenin düzgün ıkınma hareketlerini yapması bebeğin doğmasında önemli bir faktördür. Bu dönemde anne ve doktorun iş birliği çok önemlidir.

3. EVRE:

Bebeğin doğumundan plasentanın çıkışına kadar olan süredir.

 

Doğum Sırasında Pelvik Organlarda Olan Değişimler

1.Serviks inceler ve tam olarak genişler.

2.Rahim ve vagina sanki birleşik 2 tüp gibi uzar.

3.Pelvik taban kasları geriye doğru gerilir.

4.Mesane karın içinde yukarı doğru yer değiştirir ve üretra uzar.

5.Barsaklara bası olur.

Doğum Sırasında Rahimdeki Değişimler

Rahim kasının (myometrium) kasılması ile bebek doğum kanalında aşağıya doğru ilerler. Bu sırada rahim kasılmaları rahmin tepe ve boyun bölgelerinden, rahim ağzına doğru dalga hareketi şeklinde olur. Doğum ileri aşamalarında kasılmaların şeddeti artar, süresi uzar. Kasılmalar ağrılı olur çünkü bu sırada sinir uçlarına bası olur, rahim ağzı gerilir ve kasılma sırasında rahim dokusu içinde oksijen düzeyi azalır.

Rahim kasılmaları genelde ilk olarak 20 dakikada bir defa olacak şekilde başlar, daha sonra 2 – 3 dakika da bir olacak şekilde sıklaşır. Rahim tepesi kasılıp yukarı doğru çekildikçe, rahim ağzıda bebeğin kafasının üzerinden yukarı doğru çekilir.

Doğum Sancılarının Mekanizması

İnsanlarda doğum sancılarının başlama nedeni tam olarak bilinmemekle beraber bir takım teoriler vardır. Bunlar;

  • Östrojen hormonu sancıları arttırır. Progesteron hormonu ise azaltmaktadır.
  • Anne karnındaki bebek böbrek üstü bezlerinde üretilen DHEASO4 isimli hormon, plasenta da östrojen hormonuna çevrilerek ağrıları arttırır.
  • Rahim zarında prostaglandin denilen maddeler üretilerek kasılmalar artar.
  • Son olarak hücre içinde açığa çıkan kalsiyum düz kaslarda aktin ve myozin denilen hücrelerin birleşmesini sağlayarak istemsiz kasılmaların oluşmasına neden olur.

Doğumun Birinci Evresinde Rahim (Açılma safası)

  • Rahim kasları kasılır ve çekilir. Daha sonra eski uzunluğuna geri dönmez.
  • Rahim üst kısmı kasılır ve kalınlaşırken, rahim ağzı incelir ve genişler.
  • Rahim ağzı genişler ve kısalır.
  • Rahim ağzı tamamen genişler.

Doğumun İkinci Evresinde Rahim (Doğum aşaması)

  • Rahimin en genişliği azalır, sanki bir tüp yapısına bürünür.
  • Bebeğin başı iyice aşağıya ilerleyerek genişlemiş rahim ağzı ile beraber vaginanında rahimle beraber bir tüp yapısına benzer şekil almasına neden olur.
  • Rahim kasılmaları ile beraber anne, karın kaslarını ve artan karın içi basıncı kullanarak ıkınma hareketlerine başlar.

Doğumun Üçüncü Evresinde Rahim (Plasentanın çıkma aşaması)

  • Aşırı derecede kasılan rahim kasları kan damarlarını sıkıştırarak aşırı kanama olmasını engeller.
  • Bebeğin doğurtulmasından sonra uterus iyice kasılarak plasentanın çıkmasına neden olur. Kasılan uterus duvarında damarlar sıkışarak aşırı kanama önlenir. Bebeğin doğmasından sonra rahim içindeki boş alan % 50 oranında azalır. Bu küçülme plasentanın rahim duvarından ayrılmasını kolaylaştırır.

Normal Doğumda Yapılması Gerekenler

             Doğum Başlangıcının Tespiti: Ritmik, yeterli güçte ve rahim ağzında genişleme ve incelmeye neden olacak ağrıların başlaması durumunda doğumun başladığı kabul edilir.

Hastaneye başvurma: Kasılmalarınız 5 – 10 dakikada bir olur ise, amnion sıvısı gelir ise (genelde fazla miktarda, kokusuz, bacaklarınızın arasını ıslatacak tarzda), kırmızı renkli kanamanız olursa mutlaka hastaneye başvurmanız gerekmekte. Hastaneye başvurduğunuzda gebeliğiniz ile ilgili detaylar size tekrar sorulacak (Son adet tarihi, kaçıncı gebeliğiniz olduğu v.b). Ayrıca tansiyon ölçümü, yakın zamanda ultrason ile değerlendirme yapılmamış ise, ultrasonografi incelemesi, vaginal tuşede rahim ağzının açılması ve incelmesi değerlendirilir. Ayrıca yine vaginal muayenede bebeğin hangi kısmı ile rahim kanalına girdiği (baş , popo), gelen kısmın rahim kanalına yerleşip, yerleşmediği değerlendirilir. Bebeğinizin sağlığını ve rahim kasılmalarının sıklığını değerlendiren NST incelemesi bu aşamada yapılır.

            Doğumun İlk Evresi

  • Bu aşamada bebeğin başının kanal içinde aşağıya doğru inişi takip edilir.
  • Rahim ağzınızın açılma ve incelmeside bu aşamada takip edilir.
  • Bu aşamada doğumunuzun ilerleme derecesini takip için kullanılan PARTOGRAM kağıdına muayene bulgularınız kaydedilir.
  • İdeal olarak bir yakınınız yalnız kalmamanız açısından yanınızda bulunabilinir.
  • Ebe sık aralar ile sizin durumunuzu, ağrı sıklığınızı kontrol eder. İdeal olarak 2 saatte bir rahim açılmanız ve bebeğin başının aşağıya doğru inişi değerlendirilir.
  • Bu evrede epidural kateter takılır, fakat doğumun ilerlemesinin durdurabileceği için epidural kateterden ağrı kesici yapılmaz.
  • Hastalar bu dönemde idrarlarını normal şekilde yapabilirler ama idrarı yapmada zorlanma olursa sonda takılabilinir.
  • Bu dönemde gebenin sıvı gıdaları (çorba ve soğuk içecekler) alması önerilmektedir.

 

Doğumun İkinci Evresi

  • Bebeğin doğum aşamasının olduğu bu evrede gebe rahim kasılmaları ile beraber ıkınmaktadır. Bu ıkınma hareketi rahim kasılmaların en yüksek olduğu dönemde olmalı. Her ıkınma sırasında gebe derin nefes alıp çenesini göğsüne doğru bastırır ve elleri ile doğum masasının kollarınından yukarı doğuru çeker. Ikınma süresi hasta genelde nefessiz kalana kadar devam eder. Sonrasında hasta birkaç kez normal nefes alıp verdikten sonra tekrar derin bir nefes alarak ıkınır. Her bir rahim kasılmasında ideal olarak iki veya üç defa ıkınma önerilir.
  • Doğumun ikinci evresinde bebeğin başının inişi vaginal muayene ile takip edilir. Bebeğin başının inişinde anne çatısı içinde referans olarak alınan bölge iskial kemikteki çıkıntılardır. Epidural kateter takılmış kadınlarda bu dönemdeki kasılmalara bağlı gelişen ağrılar genelde şiddetli olmaz.
  • Bebeğin çıkımı sırasında vaginal bölgede yaptığımız kesiye epizyotomi denir. Epizyotominin amacı bebeğin doğumu sırasında vaginal ve vulvar bölgedeki yırtıkları önlemektir. Genelde ikinci doğumlarda bebek iri değil ise yapılmayabilinir. Epiazyotomi yapılacak ise perine bölgesine lokal anestezi ile uyuşturma işlemi yapılır.
  • Bebeğin başı doğduktan sonra başın sağa veya sola doğru dönmesi beklenir. Bu aşamadan sonra bebeğin başından tutularak, bebek anus bölgesine doğru çekilir ve ön omuz doğar.
  • Daha sonra benzer şekilde anne karnına doğru bebek başı çekilerek arka omuz doğrultulur. Böylece bebeğin diğer kısımlarıda vaginadan doğar.
  • Bebek doğduktan sonra ağzı ve burnu salgılardan temizlenir.
  • Göbek kordonu özel aletler ile bağlanır ve kesilir.
  • Bebek doğduktan hemen sonra ağlamaya başlar. Sıcak tutacak battaniyelere sarılıp annenin kucağına verilebilinir.
  • Bu aşamada anneye kanamayı azaltıcı oksitosin ve meterjin denilen ilaçlar yapılır.

 

Doğumun Üçüncü Evresi

  • Bu evre plasentanın doğumu olarak adlandırılır.
  • Bu aşamada plasentanın doğum belirtileri takip edilir (Göbek kordonunun aşağıya doğru sarkması, anne karnına elle bası yaparken göbek kordonunun aşağıya sarkması)
  • Plasenta ayrılma belirtileri oluştuktan sonra kadın doğum uzmanı sağ eli ile göbek kordonundan tutarak plasentayı aşağıya döğru çekerek plasentayı doğurtur.
  • Plasentanın doğumundan sonra doktorunuz plasentanın tam olarak çıkıp, çıkmadığını plasentayı inceleyerek karar verir.
  • Yaklaşık 300 cc civarında kanama olur.
  • Epizyotomi veya vaginal, vulvar bölgede yırtıklar mevcut ise usulüne uygun bu bölgeler dikilir.

Diğer Hizmetlerimiz